فهرست مطالب
کولپوسکوپی معاینهای است که در آن دهانه رحم با یک دستگاه بزرگنمای نوری، از فاصله و بدون ورود به بدن، با دقت چند برابر بررسی میشود. اگر پس از یک نتیجه غیرطبیعی غربالگری برای این معاینه ارجاع شدهاید، این ارجاع یک قدم برای روشن شدن موضوع است، نه اعلام تشخیص سرطان.
کولپوسکوپی چه چیزی را نشان میدهد که غربالگری نمیتواند
در پاپ اسمیر فقط سلولهای جدا شده از سطح دهانه رحم بررسی میشوند و مشخص نیست تغییرات از کدام نقطه آمدهاند. کولپوسکوپی این نقشه را کامل میکند: با بزرگنمایی و نور قوی میتوان نواحی مشکوک را دید، وسعت آنها را سنجید و در صورت نیاز از همان نقطه نمونه برداشت. به همین دلیل کولپوسکوپی حلقه واسط بین غربالگری و تصمیم درمانی است.
چرا برای کولپوسکوپی ارجاع داده میشوید
ارجاع بر پایه سطح خطر انجام میشود، نه تنها نام نتیجه آزمایش. در چارچوب اجماع ASCCP، سن، نتیجه فعلی و سابقه آزمایشهای قبلی با هم احتمال وجود ضایعه درجه بالا را تخمین میزنند و اگر این احتمال از آستانه تعریفشده بگذرد، کولپوسکوپی توصیه میشود. موقعیتهای رایج عبارتاند از تغییرات سلولی درجه بالا در پاپ اسمیر، مثبت بودن مداوم تست HPV (ویروس پاپیلومای انسانی)، مثبت بودن گونههای پرخطرتر مانند ۱۶ و ۱۸، گزارش سلولهای غدهای غیرطبیعی، و ظاهر مشکوک دهانه رحم در معاینه یا خونریزی غیرقابل توضیح.
ارجاع به کولپوسکوپی به معنای وجود سرطان نیست. در بخش بزرگی از موارد یا هیچ ضایعهای پیدا نمیشود یا تغییرات خفیفی وجود دارد که خودبهخود برطرف میشوند.
آمادگی پیش از کولپوسکوپی
بهطور معمول خواسته میشود که در روزهای خونریزی قاعدگی مراجعه نکنید و در حدود دو روز پیش از نوبت از نزدیکی، دوش واژینال و داروهای واژینال خودداری کنید. اگر باردار هستید یا احتمال بارداری میدهید، این را پیش از شروع مطرح کنید؛ کولپوسکوپی در بارداری قابل انجام است اما نمونهبرداری با احتیاط بیشتری تصمیمگیری میشود. مصرف داروهای رقیقکننده خون هم باید از قبل اطلاع داده شود.
مراحل انجام کولپوسکوپی و نقش اسید استیک
روند کار شبیه یک معاینه معمول زنان است و دستگاه هرگز وارد بدن نمیشود:
اسپکولوم مانند پاپ اسمیر گذاشته میشود تا دهانه رحم در معرض دید باشد.
محلول رقیق اسید استیک روی دهانه رحم قرار میگیرد. این محلول باعث میشود نواحی با سلولهای غیرطبیعی برای مدتی کوتاه سفید شوند و از بافت سالم متمایز گردند. ممکن است سوزش خفیف و گذرا احساس کنید.
گاهی محلول ید نیز استفاده میشود، چون بافت سالم آن را میگیرد و نواحی غیرطبیعی رنگ نمیگیرند.
در صورت دیده شدن ناحیه مشکوک، نمونهبرداری کوچکی از همان نقطه انجام میشود و گاهی نمونهگیری از داخل کانال دهانه رحم هم اضافه میشود.
کل معاینه اغلب کوتاه است و پس از آن میتوانید خودتان به خانه برگردید.
درد، خونریزی و مراقبت پس از نمونهبرداری
خود نگاه کردن با کولپوسکوپ حسی ایجاد نمیکند. اگر نمونهبرداری انجام شود، بیشتر افراد یک دلپیچه کوتاه شبیه درد قاعدگی را توصیف میکنند که ظرف چند لحظه فروکش میکند. لکهبینی یا ترشح تیره در چند روز نخست شایع است و به مادهای مربوط میشود که برای بند آوردن خونریزی به کار میرود.
تا زمانی که خونریزی بهطور کامل قطع نشده، اغلب پرهیز از نزدیکی، تامپون و استخر توصیه میشود. خونریزی بیشتر از یک قاعدگی معمول، درد شدید شکم، تب یا ترشح بدبو شایع نیست و باید همان روز بررسی شود.
نتیجه نمونهبرداری چه میگوید و قدم بعدی چیست
نتیجه بهطور معمول با درجهبندی CIN (نئوپلازی داخل اپیتلیالی دهانه رحم) گزارش میشود:
نتیجه | معنی | مسیر معمول |
|---|---|---|
بدون ضایعه | تغییر معناداری دیده نشده | بازگشت به پیگیری منظم |
CIN درجه ۱ | تغییرات خفیف | اغلب پیگیری بدون درمان |
CIN درجه ۲ و ۳ | ضایعه درجه بالا | درمان موضعی مانند LEEP یا کونیزاسیون |
در ضایعات درجه بالا هدف برداشتن ناحیه غیرطبیعی پیش از پیشرفت آن است و این کار اغلب بهصورت یک عمل کوچک انجام میشود. تنها در صورتی که نمونهبرداری سرطان مهاجم را نشان دهد، بحث درباره جراحی سرطان دهانه رحم مطرح میشود. آشنایی کلی با انواع و علائم سرطانهای زنان میتواند در درک این مسیر کمک کند.
چه زمانی نباید منتظر نوبت بعدی بمانید
خونریزی شدید و طولکشیده پس از نمونهبرداری، تب و لرز، درد لگنی شدید یا ترشح چرکی نیاز به بررسی فوری دارد. همچنین اگر خونریزی پس از یائسگی یا خونریزی مکرر پس از نزدیکی دارید، این علائم مستقل از برنامه پیگیری باید ارزیابی شوند. اهمیت جدی گرفتن این ارجاعها در نوشتهای درباره غربالگری در تهران توضیح داده شده است.
پرسش و پاسخ
پرسشهای متداول
کولپوسکوپی یعنی سرطان دارم؟
خیر. این معاینه برای روشن شدن معنای یک نتیجه غیرطبیعی انجام میشود و در بسیاری از موارد چیزی جز تغییرات خفیف پیدا نمیشود.
کولپوسکوپی درد دارد؟
خود معاینه بیشتر وقتها بدون درد است. اگر نمونهبرداری انجام شود، اغلب یک دلپیچه کوتاه شبیه درد قاعدگی احساس میشود.
بعد از کولپوسکوپی چند روز خونریزی طبیعی است؟
لکهبینی یا ترشح تیره تا چند روز شایع است. خونریزی بیشتر از قاعدگی معمول یا همراه با تب باید بررسی شود.
جواب نمونهبرداری کولپوسکوپی چقدر طول میکشد؟
بهطور معمول حدود یک تا دو هفته، بسته به آزمایشگاه پاتولوژی و نوع بررسیهای تکمیلی درخواستشده.
در دوران بارداری میتوان کولپوسکوپی انجام داد؟
بله، انجام آن در بارداری ممکن است. تصمیم درباره نمونهبرداری با احتیاط بیشتری و بر اساس شرایط گرفته میشود.
این صفحه را به اشتراک بگذارید